Odpowiedzialność w łańcuchu zleceń transportowych

Odpowiedzialność za wybór

Wiersz trzeci jest najważniejszy i najczęściej przesądza: zlecenie przewozu w terminie, którego nie da się wykonać w granicach czasu pracy kierowcy, obciąża zlecającego. Nie chodzi o intencję, lecz o wykonalność — a tę da się policzyć z odległości i norm.

Wiersz czwarty działa zaś podobnie jak przy zakupie rzeczy o podejrzanym pochodzeniu: stawka rażąco poniżej rynkowej jest okolicznością, która powinna była wzbudzić wątpliwości co do sposobu wykonania zlecenia.

Czego umowa nie przenosi

Klauzula, w której wykonawca oświadcza, że przyjmuje pełną odpowiedzialność, rozdziela ryzyko między stronami i pozwala dochodzić zwrotu. Nie usuwa natomiast odpowiedzialności publicznoprawnej: administracyjnej ani karnej.

Praktyczna konsekwencja: zlecający nie chroni się zapisem, lecz dokumentacją. Weryfikacja uprawnień wykonana i zachowana z datą jest obroną; oświadczenie kontrahenta, że wszystko ma, nie jest.

Obszary o szerszej odpowiedzialności

• Odpady — zlecający odpowiada, jeżeli nie sprawdził uprawnień przewoźnika i odbiorcy; klasyfikacja odpadu obciąża go równolegle.
• Towary niebezpieczne — obowiązki nadawcy są odrębne i obejmują klasyfikację, opakowanie i dokumentację.
• Żywność — odpowiedzialność za warunki przewozu jest wspólna, z obowiązkiem sprawdzenia przy odbiorze.
• Zatrudnienie w łańcuchu — solidarna odpowiedzialność za zaległe wynagrodzenia i składki podwykonawców.

Ostatni punkt zaskakuje najczęściej: przy pracach zleconych zlecający odpowiada solidarnie za zobowiązania pracownicze wykonawcy w określonym zakresie i okresie. Dla polskiej firmy korzystającej z podwykonawców we Włoszech jest to ryzyko realne i policzalne.

Kto faktycznie wykonywał przewóz

Reguła powtarzająca się w całym prawie transportowym: liczy się rzeczywisty wykonawca, nie zapis w umowie wewnętrznej. Przy podnajmie pojazdu, przy współpracy w grupie kapitałowej i przy dalszym podzlecaniu ustala się, kto rzeczywiście organizował i wykonywał przewóz.

Stąd trzy dokumenty, które warto mieć zawsze: zlecenie z datą i warunkami, potwierdzenie przyjęcia przez wykonawcę oraz dokumentację przekazania pojazdu, jeżeli nie należy do wykonującego.

Co powinien zawierać model firmy

1. procedura weryfikacji przewoźników z listą wymaganych dokumentów
2. zasada odrzucania zleceń niewykonalnych w granicach czasu pracy
3. zakaz albo kontrola dalszego podzlecania
4. ścieżka zgłaszania nieprawidłowości przez kierowców i dyspozytorów
5. rejestr zgłoszeń i dowody reakcji

Punkt drugi bywa uznawany za nierealny w praktyce rynkowej, a jest właśnie tym, o co pyta się po zdarzeniu. Firma, która potrafi wykazać, że odrzuciła zlecenie niewykonalne, ma inną pozycję niż ta, która przyjmowała wszystko.

Najczęstsze pytania