Wynik badania da się podważyć, ale tylko na procedurze
Wynik wydaje się bezsporny, a jest wynikiem procedury — i to procedura bywa jedynym polem obrony. Sprawdza się wzorcowanie urządzenia, odstęp między pomiarami, pouczenie o prawie do obrońcy oraz zachowanie warunków badania. Każdy z tych elementów bywa wadliwy niezależnie od tego, ile wynosił wynik.
Najważniejsze w skrócie
- Wynik badania podlega zakwestionowaniu przez sprawdzenie samej procedury.
- Urządzenie musi mieć aktualne wzorcowanie i przegląd, potwierdzone dokumentem.
- Wymagane są dwa pomiary w określonym odstępie czasu.
- Przed badaniem należy pouczyć o prawie do obecności obrońcy.
- Odmowa badania jest odrębnym czynem, zagrożonym jak stan najwyższy.
- Przy wypadku z rannymi badanie bywa wykonywane w szpitalu, na innych zasadach.
- Dokumentacja badania jest dostępna w aktach i sprawdza się ją pozycja po pozycji.
Pięć punktów kontroli
| Element | Czego szukać |
|---|---|
| Wzorcowanie urządzenia | data ostatniego przeglądu |
| Dwa pomiary | odstęp czasu między nimi |
| Pouczenie o obrońcy | odnotowanie w protokole |
| Warunki badania | odczekanie po ostatnim spożyciu |
| Zgodność wyników | rozbieżność między pomiarami |
Wiersz trzeci jest najczęstszą wadą: pouczenie o prawie do obecności obrońcy przy badaniu jest obowiązkowe, a jego brak podważa czynność. Sprawdza się to w protokole, nie w relacji funkcjonariusza.
Wiersz piąty bywa pomijany: znaczna rozbieżność między dwoma pomiarami wskazuje na wadę urządzenia albo procedury i sama w sobie jest argumentem.
Odmowa badania
Nie jest wyjściem: odmowa stanowi odrębny czyn, zagrożony jak stan najwyższy z możliwych. Prowadzi ponadto do zatrzymania uprawnień na zasadach takich samych jak przy wyniku najwyższym.
Nie jest natomiast odmową sytuacja, w której badanie nie doszło do skutku z przyczyn technicznych albo zdrowotnych — i to rozróżnienie warto podnieść, gdy w protokole zapisano odmowę, a przyczyna była inna.
Badanie w szpitalu
Przy wypadku z rannymi badanie bywa wykonywane na podstawie próbki pobranej w szpitalu. Obowiązują wtedy odrębne zasady: pobranie do celów procesowych wymaga zgody zainteresowanego albo odpowiedniej podstawy.
Wykorzystanie wyniku badania wykonanego wyłącznie do celów leczniczych, bez tej podstawy, bywa kwestionowane — i sprawdza się to zawsze, gdy w aktach pojawia się wynik szpitalny.
Na czym to się opiera
| Zagadnienie | Podstawa |
|---|---|
| Badanie stanu nietrzeźwości | art. 186 włoskiego kodeksu drogowego |
| Odmowa badania | art. 186 ust. 7 |
| Pouczenie o obrońcy | art. 114 przepisów wykonawczych k.p.k. |
| Czynności niecierpiące zwłoki | art. 354 k.p.k. |
| Pobranie w szpitalu | art. 186 ust. 5 |
| Niewykorzystywalność | art. 191 k.p.k. |
Trzeci wiersz zawiera obowiązek, którego pominięcie jest najczęstszą wadą tych spraw: przed badaniem należy pouczyć zainteresowanego o prawie do obecności obrońcy. Brak takiego pouczenia w protokole podnosi się jako wadę czynności, a przy jej stwierdzeniu wynik nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia.
Najczęstsze pytania
Wynik alkomatu jest jednoznaczny.
Wynik jest wynikiem procedury, a to procedura bywa polem obrony. Sprawdza się wzorcowanie urządzenia, odstęp między dwoma pomiarami, pouczenie o prawie do obrońcy oraz warunki wykonania badania.
Która wada zdarza się najczęściej?
Brak pouczenia o prawie do obecności obrońcy przy badaniu. Jest ono obowiązkowe, a jego pominięcie podważa czynność — sprawdza się to w protokole, nie w późniejszej relacji funkcjonariusza.
Pomiary różniły się od siebie.
Znaczna rozbieżność między dwoma pomiarami wskazuje na wadę urządzenia albo procedury i sama w sobie jest argumentem. Warto zestawić obie wartości z godzinami ich wykonania oraz z datą wzorcowania urządzenia.
Odmówiłem badania.
To nie jest wyjście: odmowa stanowi odrębny czyn, zagrożony jak stan najwyższy, i prowadzi do zatrzymania uprawnień na tych samych zasadach. Warto jednak sprawdzić, czy rzeczywiście doszło do odmowy.
Badanie nie doszło do skutku z powodów zdrowotnych.
To nie jest odmowa i rozróżnienie ma znaczenie. Gdy w protokole zapisano odmowę, a przyczyna była techniczna albo zdrowotna, warto to podnieść wraz z dokumentacją medyczną z tego dnia.
Krew pobrano w szpitalu po wypadku.
Obowiązują wtedy odrębne zasady: pobranie do celów procesowych wymaga zgody albo odpowiedniej podstawy. Wykorzystanie wyniku badania wykonanego wyłącznie leczniczo, bez tej podstawy, bywa skutecznie kwestionowane.
Gdzie znaleźć dokumentację badania?
W aktach sprawy: protokół badania, wydruk z urządzenia oraz dokument wzorcowania. Sprawdza się je pozycja po pozycji, bo każdy element może być wadliwy niezależnie od tego, ile wynosił sam wynik.